Marrja e një kartëmonedhe euro false mund të shkaktojë humbje të drejtpërdrejtë financiare, veçanërisht për zyrat e këmbimit, hotelet, supermarketet, pikat e karburantit dhe bizneset që kryejnë shumë transaksione me para cash.
Fatmirësisht, kartëmonedhat euro kanë disa elemente sigurie që mund të kontrollohen edhe pa pajisje profesionale.
Mënyra më e thjeshtë për të dalluar eurot false është metoda:
Prek – Shiko – Ano
Kontrolloni strukturën e letrës dhe relievin e printimit, shikoni kartëmonedhën përballë dritës dhe më pas anojeni për të verifikuar hologramin dhe ndryshimin e ngjyrës.
Banka Qendrore Evropiane rekomandon që të kontrollohen gjithmonë disa elemente sigurie, jo vetëm një shenjë e vetme.
Si të dalloni eurot false në pak sekonda?
Për një kontroll të shpejtë:
- Prekni letrën dhe printimin në reliev.
- Mbajeni kartëmonedhën përballë dritës.
- Kontrolloni filigranin dhe fillin e sigurisë.
- Anojeni për të parë hologramin.
- Vëzhgoni numrin smerald dhe ndryshimin e ngjyrës.
- Krahasoni kartëmonedhën me një euro që e dini se është e vërtetë.
- Nëse vazhdoni të keni dyshime, mos e pranoni.
Sipas udhëzimit zyrtar të Bankës Qendrore Evropiane, kontrolli duhet të bazohet në kombinimin e disa shenjave të sigurisë.
1. Prekni cilësinë e letrës
Kartëmonedhat euro nuk prodhohen me letër të zakonshme. Ato shtypen në një material me bazë fibra pambuku, i cili krijon një ndjesi karakteristike.
Një kartëmonedhë euro e vërtetë duhet të ndihet:
- E fortë dhe rezistente.
- Pak krokante gjatë përkuljes.
- Jo tepër e lëmuar apo dyllore.
- Ndryshe nga letra e zakonshme e printerit.
- E qëndrueshme edhe pas përdorimit të vazhdueshëm.
Një euro false mund të ndihet shumë e butë, tepër e hollë, e lëmuar ose e ngjashme me një fletë të zakonshme.
Megjithatë, një kartëmonedhë e vjetër dhe e konsumuar mund të ketë humbur një pjesë të fortësisë së saj. Prandaj, struktura e letrës nuk duhet përdorur si prova e vetme.
2. Kontrolloni printimin në reliev
Në pjesën e përparme të kartëmonedhave të serisë Europa gjenden zona me printim të ngritur.
Kaloni gishtin mbi:
- Numrin e madh të vlerës.
- Shkronjat dhe tekstin kryesor.
- Figurën arkitekturore.
- Vijat e shkurtra në anët e majta dhe të djathta.
Këto elemente duhet të ndihen më të trasha dhe pak të ngritura mbi sipërfaqen e kartëmonedhës.
Te shumë euro false, printimi është i sheshtë dhe nuk krijon ndryshim të dallueshëm gjatë prekjes.
3. Shikoni filigranin përballë dritës
Mbajeni kartëmonedhën kundër një burimi drite.
Te seria Europa duhet të shfaqen:
- Portreti i Europës.
- Vlera e kartëmonedhës.
- Një pjesë e figurës kryesore.
Kalimi ndërmjet pjesëve të errëta dhe të çelëta duhet të jetë i butë dhe gradual. Filigrani nuk duhet të duket si një figurë e printuar mbi sipërfaqen e letrës.
Te një kartëmonedhë false, filigrani mund të:
- Duket tepër i errët.
- Ketë konture të ashpra.
- Jetë i printuar direkt mbi letër.
- Mos ndryshojë kur kartëmonedha vendoset mbi një sipërfaqe të errët.
- Mungojë plotësisht.
Filigrani njihet gjithashtu si figura ujore dhe është një nga kontrollet më të rëndësishme gjatë verifikimit manual.
4. Kontrolloni fillin e sigurisë
Kur euroja vendoset përballë dritës, në brendësi të saj duhet të shfaqet një vijë e errët vertikale.
Kjo është fija e sigurisë.
Brenda saj mund të dallohen:
- Simboli €.
- Vlera e kartëmonedhës.
- Shkrime shumë të vogla.
Fija e sigurisë është e integruar në materialin e kartëmonedhës. Ajo nuk duhet të duket si një vijë e printuar mbi sipërfaqe.
Në një euro false, kjo vijë mund të jetë e pikturuar, e ndërprerë, e paqartë ose të mos ketë simbolet përkatëse.
5. Anojeni kartëmonedhën dhe kontrolloni hologramin
Në anën e përparme të euros ndodhet një shirit ose element ngjyrë argjendi.
Kur e anoni kartëmonedhën, hologrami duhet të ndryshojë pamje dhe të tregojë elemente të ndryshme, si:
- Portretin e Europës.
- Simbolin €.
- Vlerën e kartëmonedhës.
- Figurën kryesore.
Ndryshimi duhet të jetë i qartë dhe dinamik.
Një hologram që qëndron i pandryshuar, duket si letër alumini ose reflekton vetëm një ngjyrë është një shenjë e fortë dyshimi.
Te kartëmonedhat €20, €50, €100 dhe €200 të serisë Europa gjendet gjithashtu dritarja me portret. Kur shihet përballë dritës, ajo bëhet transparente dhe tregon portretin e Europës në të dyja anët.
6. Kontrolloni numrin smerald
Në pjesën e poshtme majtas të kartëmonedhave të serisë Europa ndodhet një numër me shkëlqim.
Ky quhet numri smerald.
Kur kartëmonedha anohet:
- Drita duhet të lëvizë lart dhe poshtë mbi numër.
- Ngjyra duhet të kalojë nga jeshile smeraldi në blu të errët.
- Efekti duhet të jetë i butë dhe i dukshëm.
Në një kartëmonedhë false, numri mund të jetë thjesht i printuar me bojë jeshile dhe të mos krijojë efektin e lëvizjes.
7. Kontrolloni hologramin satelitor te €100 dhe €200
Kartëmonedhat €100 dhe €200 të serisë Europa kanë një element shtesë sigurie: hologramin satelitor.
Ai gjendet në pjesën e sipërme të shiritit të argjendtë.
Kur kartëmonedha anohet, duhet të shfaqen simbole të vogla € që lëvizin rreth numrit të vlerës. Ky element është specifik për kartëmonedhat €100 dhe €200 të serisë Europa.
Mungesa e këtij efekti ose një hologram plotësisht statik duhet të konsiderohet shenjë dyshimi.
Shenjat kryesore sipas vlerës së kartëmonedhës
| Kartëmonedha | Shenjat kryesore të serisë Europa |
|---|---|
| €5 dhe €10 | Filigran me portret, hologram, numër smerald dhe printim në reliev |
| €20 dhe €50 | Filigran, numër smerald, hologram dhe dritare transparente me portret |
| €100 dhe €200 | Dritare me portret, numër smerald, hologram dhe hologram satelitor |
| €500 | Ekziston vetëm në serinë e parë dhe ka elemente sigurie të ndryshme |
A janë ende të vlefshme eurot e serisë së parë?
Po. Kartëmonedhat euro të serisë së parë vazhdojnë të kenë vlerë dhe të konsiderohen kartëmonedha të vlefshme.
Seria e parë përfshin:
- €5
- €10
- €20
- €50
- €100
- €200
- €500
Seria Europa përfshin vetëm kartëmonedhat nga €5 deri në €200.
Kartëmonedha €500 nuk prodhohet më që nga viti 2019, por kjo nuk do të thotë se çdo kartëmonedhë €500 është false. Ajo vazhdon ta ruajë vlerën dhe mund të shkëmbehet pranë bankave qendrore të Eurosistemit. Kjo konfirmohet nga Banka Qendrore Evropiane.
Mos e kontrolloni një kartëmonedhë të serisë së parë duke kërkuar elemente që ekzistojnë vetëm te seria Europa.
Si kontrollohen eurot me dritë UV?
Nën dritën ultraviolet, vetë letra e një kartëmonedhe euro të vërtetë nuk duhet të ndriçojë në mënyrë të plotë.
Duhet të dallohen vetëm elemente të caktuara, si:
- Fibra të vogla me ngjyra.
- Yjet e flamurit.
- Pjesë të figurave dhe simboleve.
- Zona specifike në pjesën e përparme dhe të pasme.
- Numri serial dhe elemente të tjera që reagojnë ndaj UV-së.
Nëse e gjithë kartëmonedha ndriçon fort, materiali mund të jetë letër e zakonshme dhe kartëmonedha duhet kontrolluar më tej.
Megjithatë, drita UV nuk duhet të jetë kontrolli i vetëm. Një falsifikim mund të imitojë një element të dukshëm nën UV, por të dështojë në kontrollet magnetike, infra të kuqe, dimensionale ose optike.
Çfarë kontrollojnë UV, MG, IR dhe CIS?
Pajisjet profesionale për kontrollin e parave kombinojnë disa teknologji:
- UV – Ultraviolet: kontrollon fibrat dhe elementet që reagojnë ndaj dritës ultraviolet.
- MG – Magnetic: kontrollon karakteristikat magnetike të bojës dhe elementeve të caktuara.
- IR – Infrared: analizon mënyrën se si zona të ndryshme reagojnë ndaj dritës infra të kuqe.
- CIS – Contact Image Sensor: skanon kartëmonedhën dhe krahason figurën, dimensionet dhe pozicionimin e elementeve të sigurisë.
Për një kontroll më të sigurt, veçanërisht në biznese me shumë transaksione, mund të përdoren detektorë profesionalë parash ose sortues kartëmonedhash dhe detektorë falsifikimi.
Shenjat më të zakonshme të një euroje false
Një kartëmonedhë duhet kontrolluar më me kujdes kur:
- Letra duket si fletë printeri.
- Sipërfaqja është tepër e lëmuar ose dyllore.
- Printimi nuk ka reliev.
- Ngjyrat janë shumë të forta ose të zbehta.
- Vijat dhe shkronjat e vogla janë të paqarta.
- Filigrani duket i printuar.
- Fija e sigurisë ndodhet mbi sipërfaqe.
- Hologrami nuk ndryshon kur anohet.
- Numri smerald nuk lëviz dhe nuk ndryshon ngjyrë.
- Dimensionet ndryshojnë nga një kartëmonedhë e vërtetë me të njëjtën vlerë.
- Elementet grafike në të dyja anët nuk përputhen siç duhet.
Asnjë nga këto shenja nuk duhet vlerësuar e vetme. Kontrolloni disa elemente dhe, kur është e mundur, krahasojeni kartëmonedhën me një tjetër që e dini se është autentike.
Çfarë duhet të bëni nëse dyshoni se një euro është false?
Nëse dyshoni për një kartëmonedhë gjatë një pagese:
- Mos e pranoni.
- Kërkojini klientit me mirësjellje një kartëmonedhë tjetër.
- Mos bëni akuza të drejtpërdrejta, sepse personi mund të mos jetë në dijeni.
- Mos rrezikoni sigurinë personale.
- Njoftoni përgjegjësin e sigurisë ose autoritetet kur situata e kërkon.
Nëse e keni pranuar tashmë kartëmonedhën:
- Mos tentoni t’ia jepni një personi tjetër.
- Mbani mend ku dhe kur e keni marrë.
- Mos shkruani dhe mos e dëmtoni kartëmonedhën.
- Dërgojeni për verifikim pranë një banke ose autoriteteve kompetente.
- Ndiqni udhëzimet e policisë ose institucionit financiar.
Banka Qendrore Evropiane paralajmëron se vendosja përsëri në qarkullim e një kartëmonedhe që e dini ose besoni se është false përbën shkelje. Kartëmonedhat false nuk kanë vlerë dhe nuk kompensohen. Shikoni udhëzimin zyrtar të BQE-së.
Si mund të mbrohen bizneset nga eurot false?
Bizneset që përpunojnë rregullisht euro duhet të kenë një procedurë të qartë kontrolli.
Rekomandohet:
- Trajnimi i punonjësve me metodën Prek–Shiko–Ano.
- Kontrolli i disa shenjave të sigurisë.
- Përdorimi i një detektori me më shumë se një teknologji verifikimi.
- Përditësimi i software-it kur ndryshojnë kartëmonedhat.
- Pastrimi dhe mirëmbajtja periodike e pajisjeve.
- Kontrolli i kartëmonedhave përpara përfundimit të transaksionit.
- Mbajtja e një procedure të shkruar për rastet e dyshimta.
- Përdorimi i një sortuesi profesional për volume të mëdha.
Për institucione financiare, zyra këmbimi ose biznese me volum të lartë, modele profesionale si JL305-42 mund të kombinojnë kontrollin CIS, UV, MG dhe IR me numërimin, sortimin dhe leximin e numrave serialë.
A mjafton vetëm kontrolli me sy?
Jo. Kontrolli me sy është i dobishëm, por nuk duhet të jetë metoda e vetme për një biznes që përpunon shumë para.
Një falsifikim i dobët mund të identifikohet menjëherë, ndërsa një falsifikim më i sofistikuar mund të kërkojë:
- Dritë UV.
- Kontroll magnetik.
- Kontroll infra të kuq.
- Skanim CIS.
- Krahasim me databazën e valutës.
- Verifikim nga një bankë ose autoritet kompetent.
Sa më i madh të jetë volumi i transaksioneve, aq më e rëndësishme bëhet përdorimi i një pajisjeje profesionale.
Pyetje të shpeshta
A mund të dallohen eurot false pa pajisje?
Po. Shumë falsifikime mund të dallohen me metodën Prek–Shiko–Ano. Duhet kontrolluar letra, printimi në reliev, filigrani, fija e sigurisë, hologrami dhe numri smerald. Për siguri më të lartë duhet përdorur një detektor profesional.
Cila është shenja më e sigurt e një euroje të vërtetë?
Nuk ekziston vetëm një shenjë përfundimtare. Siguria vjen nga kombinimi i disa elementeve që duhet të përputhen njëkohësisht.
A mjafton një llambë UV për të dalluar eurot false?
Jo. UV kontrollon vetëm disa elemente. Pajisjet më të sigurta kombinojnë UV me MG, IR, CIS dhe kontrollin e dimensioneve.
A është kartëmonedha €500 ende e vlefshme?
Po. Kartëmonedha €500 e serisë së parë vazhdon ta ruajë vlerën, megjithëse nuk prodhohet më dhe nuk është përfshirë në serinë Europa.
Çfarë duhet të bëj nëse kam marrë një euro false?
Mos e vendosni përsëri në qarkullim. Dërgojeni për verifikim pranë një banke ose autoriteteve kompetente dhe tregoni ku e keni marrë.
Përfundim
Për të dalluar eurot false, mos u mbështetni vetëm te ngjyra, filigrani apo drita UV. Ndiqni metodën Prek–Shiko–Ano dhe kontrolloni disa shenja sigurie njëkohësisht.
Për përdorim personal, këto kontrolle manuale mund të identifikojnë shumë falsifikime. Për zyra këmbimi, banka, hotele, supermarkete dhe biznese me volum të lartë cash-i, një detektor ose sortues profesional ofron kontroll më të shpejtë dhe më të qëndrueshëm.
Për të zgjedhur pajisjen e përshtatshme për volumin dhe valutat që përpunon biznesi juaj, kontaktoni Euro Invest Company.